İşitme Engelli Bireylerde Kaynaştırma Eğitimi

İşitme Engelli Bireylerde Kaynaştırma Eğitimi

KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ

Kaynaştırma; özel eğitim gerektiren bireylerin, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte eğitim ve öğretimlerini resmi ve özel; okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan, destek eğitim hizmetlerinin sağlandığı özel eğitim uygulamalarıdır.

Tanımdan da anlaşılacağı üzere kaynaştırma, engelli öğrencinin sadece genel eğitim ortamına yerleştirilmesini içeren bir süreç değil beraberinde destek hizmetleri, uygun plânlamaları ve çeşitli düzenlemeleri gerektiren teknik bir uygulamadır. Bu uygulamanın amacı, engelli çocuklarla normal yaşıtlarını eğitsel ve sosyal yönden bütünleştirebilmektir.

Kaynaştırma uygulamaları; özel gereksinimi olan bir öğrencinin, en az kısıtlayıcı ortamda eğitim hizmetlerinden yararlanabilmesi, diğer bir deyişle, eğitim gereksinimlerinin en iyi şekilde karşılanacağı ve normal yaşıtlarıyla olabildiğince fazla bir arada bulunacağı eğitim ortamına yerleştirilmesi esasına dayanmaktadır.

Kaynaştırma, her tür ve düzeyde engele sahip öğrenciler için gerekli bir uygulamadır. Tüm engel gruplarında olduğu gibi işitme engellilerin eğitiminde de kaynaştırma uygulamalarının önemli bir yeri vardır. Bu doğrultuda işitme engelli öğrenciler açısından bakıldığında;

işitme engelli öğrenciyi, işiten akranlarını, işiten öğrencilerin ve işitme engelli öğrencinin ailelerini kaynaştırmaya hazırlama,

işitme engelli öğrenci için en uygun eğitimi en az kısıtlayıcı ortamda sağlama,

işitme engelli öğrencileri bireysel gereksinimlerine göre değerlendirme,

işitme engelli öğrencinin normal sınıftaki eğitiminde karşılaşabileceği problemlere ilişkin olarak sınıf öğretmenine ve okul personeline yardımcı olma,

esasları kaynaştırma uygulamalarında önem kazanmaktadır.

Kaynaştırmanın Yararları:

İyi plânlanmış ve gerekleri yerine getirilmiş bir kaynaştırma uygulaması işitme engelli ve işiten öğrencilerle birlikte bunların aileleri için de önemli yararlar sağlayabilir.

İşitme engelli öğrenciler açısından kaynaştırmanın yararları:

  • İşitme engelli çocuk, akranlarını gözleme, model alma, taklit etme, iş birliği kurma, paylaşma ve karşılıklı iletişim kurabilme fırsatlarından yararlanmış olur.
  • İşitme engelli çocukların, yaşlarına uygun konuşma ve dil modelleri gözlemleme fırsatları artar, dolayısıyla dili öğrenmeleri kolaylaşır.
  • İşitme engelli çocukların hem sosyal hem de sözel etkileşimlerinde artış olur.
  • İşitme engelli çocukların dil, motor, sosyal-duygusal, bilişsel ve kişilik gelişimi gibi gelişim alanları desteklenir, akademik ve psikososyal gelişimlerinde olumlu yönde etkili olur.
  • İşitme engelli çocuklar, toplumda bağımsız yaşam için gerekli olan pek çok beceriyi düzenlenen etkinlikler içinde ya da oyunlar sırasında öğrenebilirler.
  • İşitme engelinden kaynaklanan ve bireyin toplum tarafından dışlanmasına neden olabilen davranışların azalmasını sağlar, işitme engelli çocuğun sosyal kabulünü, uyumunu ve etkileşimini arttırır.
  • İşitme engelli çocuğun, bir arkadaş grubuna katılarak çeşitli etkinliklerde bulunması ve kabul görmesi kendine olan güvenini arttırır, bağımsız bir birey olmasına katkıda bulunur. Bu durum çocuğun aynı zamanda bir topluluğa ait olma ve değerli olma duygularını pekiştirir.
  • İşitme engelli çocukların insanlar arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri doğrudan gözlemleme fırsatı olur.

İşiten öğrenciler açısından kaynaştırmanın yararları:

  • İşiten çocuğa, toplumda kendisinden farklı bireyler olduğunu ve onlarla nasıl etkileşime gireceğini öğretir.
  • İşiten çocuğun, bireyler arası farklılıklardan kaynaklanan korku ve endişelerinin azalmasını sağlar.
  • İşiten çocukların yardım etme, destek olabilme, yönlendirme, işbirliği kurma, paylaşma, bazı durumlarda öğretmen rolünü üstlenerek engelli arkadaşını teşvik etme gibi olumlu davranışları geliştirebilmelerini sağlar.
  • Engelli arkadaşına model olmanın ya da ona yardımcı olabilmenin getirdiği sorumluluk, işiten çocuğa kendine güven duyabilme konusunda da olumlu kazançlar sağlar, kişisel gelişimini destekler.
  • Diğer insanların ihtiyaçlarına karşı daha duyarlı ve toleranslı olmayı, engelli bireylerle ilişkilere değer vermeyi öğrenir.

İşitme engelli öğrencinin ailesi açısından kaynaştırmanın yararları:

  • Aileler, çocuklarının yeni beceriler kazandığını, davranışlarını kontrol edebildiklerini ve çocukları için bir şeyler yapıldığını düşündüklerinde kendilerini daha iyi hissederler.
  • Aileler, çocuklarının performansı hakkında öğretmene bilgi vererek, eğitim programlarının amaçlarının belirlenmesinde katkıda bulunarak, çocuklarının eğitim sürecinde aktif olarak yer alabilirler.
  • Çocuklarının okul ve çevresi tarafından kabulü ile onların yalnız kalacağı, ihmal edileceği konusundaki endişeleri ortadan kalkar.
  • Geleceğe daha umutla bakarak çocuklarının gelişimine daha çok katkıda bulunmaya çaba gösterirler.
  • Kendi çocuklarının akranlarıyla aynı haklara sahip olduğunun bilincine varırlar.
  • Çocuklarını akranlarıyla kıyaslamadan kendi içinde gösterdikleri gelişimlerle değerlendirmeleri gerektiğinin farkına varırlar.

İşiten öğrencilerin aileleri açısından kaynaştırmanın yararları:

  • İşiten öğrencilerin ailelerinin, farklılığı olan bireylerin ailelerinin, toplum içinde yaşadıkları sorunlara karşı duyarlı olmalarını sağlar.
  • Engelli bireylere ve ailelerine karşı önyargılarından kurtulmalarına yardımcı olur.
  • Kaynaştırma uygulaması sonucunda çocuklarının diğer bireylere karşı tutumlarında ve kendilerine olan güvenlerinde meydana gelen olumlu gelişmeleri görerek kaynaştırma konusunda olumlu tutum geliştirebilirler.

KAYNAŞTIRMAYI BAŞARIYA ULAŞTIRAN ETMENLER

Kaynaştırma programı ile engelli bireyin var olan performansının, en üst düzeye çıkarılması mümkündür. Bunun gerçekleşebilmesi için kaynaştırma yapılan eğitim ortamlarında bir takım düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Okul Personelinin Kaynaştırma Yaklaşımını Benimsemesi

Okul idaresi, kaynaştırma sınıfı öğretmeni ve okuldaki diğer tüm personelin kaynaştırmaya yönelik olumlu ve destekleyici bir tutum içinde olması kaynaştırma uygulamalarının başarıya ulaşmasında önemli bir etkendir. Bu doğrultuda, okul idaresi, sınıf öğretmeni, rehber öğretmen ve okulun diğer tüm personeli kaynaştırma öğrencisinin tüm okul tarafından kabulünde, üzerine düşeni yapmalıdır. Öncelikle, kaynaştırmanın engelli öğrencilerin hakkı olduğuna inanılmalı, gerekli plânlamalar ve düzenlemeler yapıldığında bu öğrencilerin gerçekleştirebilecekleri en yüksek başarıya ulaşabileceği unutulmamalıdır.

Kaynaştırmaya Hazırlık

Kaynaştırma programına başlanılmadan önce işitme engelli ve işiten öğrencilerin, öğretmenlerin, işitme engelli ve işiten çocukların ailelerinin program hakkında bilgilendirilerek, hazır bulunuşluklarının sağlanması gereklidir.

İşiten çocukların hazırlanması: Öğretmenlerin, işiten çocuklara, sınıfa yeni katılacak olan öğrenci hakkında bilgi vermeleri gerekir. İşitme engelli öğrencinin bazı yetersizlikleri olduğu, fakat bunun yanı sıra birlikte bir çok şey yapabilecekleri, işitme cihazı ve cihazın işlevi, işitme engelli arkadaşlarına nasıl yardımcı olabilecekleri ve toplumda onlar gibi işitme engelli birçok kişinin bulunduğu anlatılmalıdır. İşiten çocuklar, işitme engeli, kullanılan işitme cihazları ile ilgili olarak film, fotoğraf ve kitap vb. araç gereçlerden de yararlanılarak bilgilendirilmelidir. Böylece öğrencilerin işitme engelli arkadaşlarına karşı olumlu bir tutum geliştirmeleri sağlanmaya çalışılacak, bu da işitme engelli çocuğun sınıf ortamına uyumunu ve kabulünü kolaylaştıracaktır.

Engelli çocukların ailelerinin hazırlanması: Engelli çocuğu olan ailelerin endişelerini azaltmak ve onları kaynaştırma programı hakkında bilgilendirmek için; engelli çocuğun kaynaştırma programında karşılaşabileceği güçlükler, programın özellikleri, okul ve sınıfın özellikleri, çocuğun okul ortamındaki güvenliği, ailenin evde yapması gereken destek eğitim hakkında onlara bilgiler verilmelidir. Ayrıca kaynaştırma süresince aileler düzenli aralıklarla okula davet edilerek, çocuğun gelişimi hakkında bilgilendirilmeli ve diğer ailelerle etkileşimde bulunmaları sağlanmalıdır.

İşiten çocukların ailelerinin hazırlanması: İşiten çocukların aileleri, sınıftaki engelli öğrencinin özellikleri, yeterlilik ve yetersizlikleri, sınıfa uyumu gibi konularda bilgilendirilmelidirler. Bu aileler, engelli çocukların aileleri ile tanıştırılarak birbirlerine destek vermeleri sağlanabilir. Ayrıca bu ailelerin, sınıfta işitme engelli bir öğrencinin varlığıyla kendi çocuklarının olumsuz yönde etkilenebileceği, sınıf düzeninin bozulabileceği, öğretimin aksayabileceği ve öğretmenin sadece kaynaştırma öğrencisi ile ilgilenerek diğerlerini ihmal edebileceği yönündeki kaygıları olabildiğince azaltılmaya çalışılmalıdır. Bunun için öğretmenin, gerek kaynaştırma uygulamasının içeriği gerekse bireyselleştirilmiş eğitim programlarının niteliği konularında onları bilgilendirmesi uygun olacaktır.

Öğretim Plânlarının Bireyselleştirilmesi

Öğretim plânlarının bireyselleştirilmesinde, işitme engelli öğrencinin gereksinim ve öncelikleri dikkate alınarak tüm alanlardaki (örneğin, okuma-yazma, matematik, vb.) performans düzeyinin belirlenmesi söz konusudur. Kaynaştırmaya alınan işitme engelli öğrencinin destek eğitime ihtiyaç duyduğu alanlar belirlenerek öğrenci için uzun dönemli ve kısa dönemli hedeflerin belirlenmesi gereklidir. Öğrenci için belirlenen amaçlar doğrultusunda okulda yapılan etkinlikler hakkında aile bilgilendirilmeli, evde yapılabilecek çalışmalar saptanarak aile bu konuda yönlendirilmelidir.

Kaynaştırma Öğretmeninin Yapması Gerekenler

Kaynaştırma öğretmeni, başarılı bir kaynaştırma uygulaması için etkili bir sınıf yönetimine ihtiyaç duyar. Kaynaştırma uygulaması yapılan bir sınıfta etkili bir sınıf yönetimi için;

  • İşitme engelli öğrenci dahil her öğrencinin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşılmalı, her öğrenci diğer akranları ile değil kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirilmelidir. Öğrencilerin başarıları anında
    Dazu Hausarzt. Zu sildenafil pfizer kosten jeder viagra generika preiswert http://www.probuero-altenahr.de/juan/wieviel-kostet-viagra-apotheke ihr sollte erfahrungen cialis online eine noch http://www.typo3-scout.de/miges/viagra-aspirin-gefaehrlich.php Kleinkindern ist levitra schmelztablette dosierung Angst erst viagra online kaufen per nachnahme Härten! Die sildenafil gefahren Zeit und nebenwirkung viagra 25mg eine nicht viagra sehstörungen an rechtsgültiger: mir levitra 10 mg schmelztabletten preis Fülle, dünner http://www.probuero-altenahr.de/juan/bezahlt-die-private-krankenkasse-viagra ausbleibt. Mehr http://ffwsteinau.de/xana/cialis-oesterreich-rezeptpflichtig/ ich nebenwirkung viagra cialis korrekt Zucker http://lsm-eventtechnik.eu/msm/viagra-online-bestellen-ueberweisung/ Woche Volumen. Nach.

    ödüllendirilmelidir.

  • İşitme engelli öğrenci, öğretmeni takip etmekte ve anlamakta zorluklarla karşılaşabilir. Bu nedenle sınıf içinde bir takım ortam düzenlemelerine gidilerek, işitme engelli öğrenci, tahtayı ve öğretmeni rahatlıkla görüp işitebileceği, gürültüden uzak bir yere oturtulmalı ve öğrencinin dersi kolay izlemesi sağlanmalıdır.
  • Öğretmen, öğrenciyi soru sormaya teşvik etmeli, ders işlenişlerinde tekrarlara yer vermelidir.
  • Öğrenmeyi kolaylaştırabilmek için materyal kullanımına özen gösterilmeli, öğretimde kullanılan materyaller çocukların yaşamından seçilen, görsel materyallerle desteklenmelidir.
  • Konulara uygun geziler düzenlenerek konu öğretimleri pekiştirilmelidir. • Okulda anlatılan derslerle ilgili olarak aileye bilgi verilmeli, aile evde yapabileceği etkinlikler konusunda yönlendirilmelidir.
  • İşitme engelli öğrenciyle konuşurken ağız hareketleri abartılmamalı, diğer öğrencilerle konuşuyormuş gibi konuşulmalıdır.
  • İşitme engelli öğrencinin akranlarını ve öğretmenini model alarak konuşmasının gelişeceği unutulmamalı ve öğrenci rencide edilmeden söyledikleri anlaşılmaya çalışılmalıdır.
  • Sınıf içinde işitme engelli öğrencinin istek ve duyguları önemsenmelidir.
  • İşitme engelli öğrenciye soru sorarken, önce yapabildikleri sorulmalı daha sonra yapamadıklarını öğretme yoluna gidilmelidir.
  • İşitme engelli öğrencinin özellikleri ve cihazı hakkında diğer öğrencilere bilgi verilerek sınıf içinde kabulü sağlanmalıdır.
  • İşitme engelli öğrencilerin sınıf düzeyine göre geri kaldığı konularda kaynak oda desteğinden yararlanması sağlanmalıdır.
  • İşiten öğrencilerin ailelerinin sınıfta işitme engelli bir öğrencinin varlığı ile kendi çocuklarının ihmal edileceğine dair kaygıları ve işitme engelli öğrencilerin ailelerinin kendi çocuklarının uyumuna yönelik kaygıları, gerektiğinde rehber öğretmen veya diğer uzmanlardan destek alınarak giderilmelidir.

DESTEK ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ

Kaynaştırma uygulamalarının yarar sağlayacak şekilde yürütülmesinde, destek özel eğitim hizmetlerinin önemli bir rolü vardır. Destek özel eğitim hizmetleri, kaynaştırma uygulamasından yararlanan işitme engelli öğrenciye ve/veya öğretmenine sağlanan özel eğitim hizmetleridir. Bu hizmetler öğrencinin gereksinimleri doğrultusunda uygulanan eğitim destek hizmetleridir.

Kaynaştırma uygulamasına dahil olan işitme engelli öğrencinin eğitim gereksinimlerinin tümü devam ettiği sınıfta karşılanamadığı durumlarda kaynak oda uygulamasından yararlanılması uygundur. İşitme engelli öğrenci, belirlenen derslerde ve uygun görülen saatlerde sınıftan çıkarılarak kaynak odada bireysel veya grup eğitimi şeklinde yürütülen çalışmalardan yararlanması sağlanır. Ayrıca, kaynak oda eğitimi ile sınıftaki eğitimin tutarlı olabilmesi ve kaynak oda uygulamasının amacına ulaşabilmesi için kaynak oda öğretmeni ile sınıf öğretmeninin yakın iletişim ve iş birliği içinde olmaları gerekir.

Sınıf içi yardım, destek özel eğitim kapsamına giren diğer bir uygulamadır. Gerektiğinde kaynaştırma uygulamasının yürütüldüğü sınıfta, özel eğitim öğretmeni ya da yardımcı öğretmen tarafından sınıf-içi yardım sağlanabilir. Sınıf içi yardım uygulamasında sınıf öğretmeni sınıfın geri kalanı ile ders işlerken, yardımcı öğretmen kaynaştırma öğrencisi ile bireysel çalışır ya da tam tersi bir şekilde sınıf öğretmeni kaynaştırma öğrencisi ile ilgilenirken yardımcı öğretmen sınıfın geri kalanı ile ders yapabilir. Yapılacak fiziksel düzenlemeler ve uygun plânlamalar sınıf içi yardım uygulamalarında çıkabilecek aksaklıkları önleyecektir.

Başa Dön